Als verschenen in de Reclameweek op vrijdag 20 april plus het vervolg.

U heeft een top idee, een echt innovatief marketing bureau, of nee, beter nog: een heus cross mediaal uitgeef-platform voor een nog nauwelijks bediende hoogwaardige niche!

U investeert direct het opgebouwde deposito van u en uw begripvolle partner en neemt zelfs nog een extra hypotheek op de overwaarde van uw dubbel bovenhuis (de plannen voor het 2e Franse stulpje moeten maar even in de wacht). Ook weet u zelfs binnen een mum van tijd een royale inleg van een trits suikerooms en vast-goede vriendjes los te weken. De ondernemer in u is eindelijk los!

Een paar jaar later maakt u met uw uitgeef-platform na flink buffelen en een nauwelijks marktconform salaris, onder aan de streep zowaar enige winst! Kassa! Hoe meer winst hoe beter, want vaak genoeg heeft u gehoord en gelezen dat de tent zoveel keer de winst waard is! Ook niet vervelend: uw onderneming groeit want u investeert alle winst direct weer in de toko, waardoor er ieder jaar weer extra personeel bij kan. Dat zij nauwelijks hun salaris terugverdienen, soit! Zolang ze maar niet meer kosten!
Winstgevendheid én een kleine winstgroei: dát betekent dat die verkoopwaarde-multiple die u op uw winst kan loslaten zelfs nog hóger mag en kaboem: de berekening op de achterkant van een bierviltje liegt niet! Eigenlijk zít u al op rozen! Nu nog even subtiel aansturen op de verkoop aan die grote uitgever en klaar bent u voor de aanschaf van het Franse stulpje, ditmaal een kasteeltje.

Op een feestje bij een vast-goede compaan, die deels eigenaar heeft mogen worden van uw waardegenererende trein, geeft u met blossen op de wangen, luid te verstaan dat de exit in zicht is en uw investeerders het maar met hun investering getroffen hebben. “Jullie profiteren mee van een gigantische waardecreatie! Je ziet ‘t nu al terug in de opgepotte reserves van ons bedrijf, maar dat is nog niks: wat dachten jullie van de totale waardecreatie na de verkoop? Echt waanzinnig!!!” De multiple danst voor uw ogen. Helaas, het dochtertje van de organisator van het feestje, een tikkeltje onaangepaste eindejaars economie-studente, bevindt zich onder de toehoorders van uw victorie-verhaal, en lost voor ze er erg in heeft een kort maar doeltreffend salvo: ‘sorry, maar wist u dat u wellicht aperte nonsens spreekt?’…

het vervolg:

De sfeer komt er nu goed in, de drankjes worden bijgeschonken en de borrelaars willen graag een nadere toelichting. Na enig aandringen verklaart de jongedame zich nader:

“ik wil niet flauw doen hoor, en u bent natuurlijk ontzettend trots op uw bedrijf, maar ten eerste, en dat zegt de theorie nou eenmaal: van waardecreatie in economische zin is alléén sprake als er een rendement wordt gerealiseerd op het geïnvesteerde vermogen, dat bóven de rendementseis van de vermogensverschaffers uitkomt. Dat er winst (en formeel volgens de theorie: ‘een positief bedrijfsresultaat na belasting, aangepast aan een eventueel belastingvoordeel over de rente’) wordt gemaakt is niet relevant! Is de winst hoger dan de winst die zou moeten worden gemaakt om de rendementseis van de beleggers te bevredigen? Kortom uw bedrijfsresultaat zoals zojuist genoemd, gedeeld door uw geïnvesteerde vermogen, is dat rendementspercentage hoger of lager dan het rendementspercentage dat uw vermogensverschaffers gemiddeld eisen? Uw geïnvesteerd vermogen betreft uw eigen vermogen inclusief de opgepotte winsten plus de eventuele netto rentedragende schuld, zijnde het saldo van uw rentedragende schulden minus de cash tegoeden.

Het gaat bij dit alles om de gewógen gemiddelde vermogenseis van al uw vermogensverschaffers, dit zijn dus naast uzelf, ook uw mede-investeerders én de verschaffer van uw eventuele bankleningen. Ik vraag me af of u zich bij uw eigen investering ook een idee heeft gevormd van de rendements-eis die u voor uzelf hanteert, en belangrijker nog, de rendementseis die uw investereerders hanteren. Waarschijnlijk hebben zij immers het grootste deel geïnvesteerd en bepalen zij de gewogen gemiddelde vermogenskosten voor een groot deel! Een hoger risico betekent een hogere rendementseis, tenzij u en uw investeerders niet rationeel opereren. Dat mag natuurlijk, maar dat is voor waardecreatie niet relevant, die is gebaseerd op de homo economicus, de rationele mens!”

Er volgt een ondeugend knipoogje naar de toehoorders-investeerders, die haar slechts glazig aanstaren.

Ze vervolgt: “gezien het hoge risico-profiel van uw onderneming, zou de gemiddelde vermogenseis rationeel gesproken relatief hoog zijn en ik vraag me af of uw rendement, oftewel uw resultaat gedeeld op uw geïnvesteerd vermogen, in de afgelopen jaren dit niveau heeft gehaald laat staan overtroffen!”

“Hoezo, wat weet jij daarvan?” bitst u voor u er erg in heeft.

“Nou, u bent immers een startend bedrijf en u bent er nou niet bepaald in geslaagd een domein te claimen waar anderen niet konden of kunnen toetreden! Na u zijn er helaas nog veel meer lieden op hetzelfde fantastische idee gekomen. Ik mag wel zeggen dat er zich enige wildgroei aan cross-mediale platformpjes in uw ongerepte niche heeft voorgedaan. En waarschijnlijk hebben ze minder hoeven te investeren dan u, doordat zij ná u zijn gestart, gebruikmakend van allerlei nieuwe web 2.0 applicaties die steeds beter en goedkoper geworden zijn, soms zelfs gratis!. Zij zijn dus dankzij hun lagere investeringsbasis minimaal even concurrerend als u en waarschijnlijk kunnen ze zelfs onder uw prijzen voor abonnees en advertenties gaan zitten. Dat zou waarschijnlijk ook de reden kunnen zijn dat uw winstgevendheid aan de modeste kant is, tenminste: ik vermoed dat deze modest tot nihil is”. Wat een a-relaxte dame! Jammer dat ze hier wel behoorlijk de vinger op de juiste plek legt.

“So what, wat dacht je van de verkoopmultiple, juffrouw? Wel eens opgevangen in de college-banken dat voor uitgevers zoveel keer de winst wordt betaald? Dat maakt het allemaal goed, en de investeerders zullen hun zogenaamd hoge rendementseis daarmee makkelijk halen, misschien wel het tienvoudige!”

“Multipe over wat, mijnheer de uitgever?” kaatst de jongedame terug. “Wat blijft er van uw winst over als u zich zelf en uw medewerkers een marktconform salaris zou bieden? Want reken maar dat na een overname door een rijke uitgever, uw personeel niet meer voor hetzelfde bedrag blijft werken! Het verhaal “we moeten nog even zuinig aan doen” werkt dan echt niet meer en een manager die in uw plaats de tent zal trekken, laat al die overuren echt doorrekenen in zijn salariseis! Nauwelijks of geen winst resteert dan, en 10 of 20 keer niets is bij mij op de uni ook helaas niets! U mag blij zijn als u het opgebouwde eigen vermogen inclusief die niet uitgekeerde ‘valse’ winsten van u van de afgelopen jaren er voor terug krijgt!”

“Ja hoor! Tuurlijk! En de synergie-voordelen dan juffrouw, die de kopende partij kan realiseren, daar wel eens van gehoord? O, even niet aan gedacht zeker? Meestal komen die voordelen, door slim onderhandelen en een groei-beluste overnemende partij, voor het grootste deel bij de ver-ko-pen-de par-tij terecht, jahaa, u hoort het goed: de ver-ko-pen-de par-tij, in de vorm van een sappige overnameprijs, dat zou je toch ook moeten weten!?”

“Overschat u deze synergie-voordelen niet?” reageert de studente, terwijl ze een olijfje stukbijt, en enigszins pedant het stokje tussen haar tanden heen en weer laat dansen.

“Hoezo overschatten?” vraagt u, terwijl u merkt dat in ieder geval uw stem nu langzaam maar zeker de moed begint te verliezen, dat u straks ongeschonden dit verbale strijd-toneel weer kunt verlaten.

De studente ratelt: “die synergie-voordelen zijn slechts gedurende geringe tijd aanwezig, de andere uitgevers kopen ook cross-mediale uitgevers op, en door de concurrentie tussen deze uitgevers verdwijnen de synergie-voordelen al snel via lagere prijzen naar de klant. Weg voordeel. Het is dus slechts van korte duur aan de orde, dus groot zullen deze contant gemaakte ‘synergie-overwinsten’ niet zijn! Daarnaast vraag ik me af of uw onderhandelingspositie zo goed is. Uw con-collega’s staan ook op dezelfde stoepen met hun ‘unieke’ platforms en de uitgever kan kiezen uit meerdere gegadigden, tenzij u echt iets heeft wat niemand heeft, en ook niet makkelijk na te maken is. Ik ben dus erg benieuwd wat dat eventueel zou zijn!”

Deze vraag komt iets te snel en onverwacht. Ongewijfeld is er iets unieks aan de tent, maar ja, in deze zon met die drankjes, kom er maar eens op 1-2-3. En wat een heks is dit eigenlijk zeg, achter dat mooie koppie zit echt een feeks. Moet je toch niet aan denken om dat als vriendin te hebben. Brrr. Uw automatische ‘als er even geen weerwoord is’-reflex treedt nu in werking en u brauwelt zo zelfverzekerd mogelijk: “goeie vraag! Ga ik je eens haarfijn uit te doeken doen, heb je daar tijd voor? Uw ogen schieten van links naar rechts en uw oogspiertje doet vervelend. “Wacht even hier, ik ben zo terug, maar ik bedenk me net, volgens mij heb ik mijn sleutels bij de mojito-bar laten liggen. Moet ik er meteen eentje voor jou meenemen?” roept u achterom terwijl u zich snel uit de voeten maakt. Zonder het antwoord af te wachten baant u zich een weg naar de bar. Snel een drankje achterover slaan daar, toevallig met een bekende in gesprek komen, en wegwezen hier! Dit hele bullshit gesprek bent u morgen vergeten. “Mij m’n kasteeltje door mijn neus boren, tss, trap ik dus niet in hé!”